Boekenbeurs, Boekenfestijn, het Andere Boek … ooit ben ik er al eens geweest, maar nu geraak ik er niet meer. Om evidente redenen.
Waarom ik er dan wil over schrijven, ligt al even voor de hand. Niet zozeer omdat de Boekenbeurs in Antwerpen vandaag de deuren opent. Vooral omdat ik nu even niets anders te doen heb. Even verpozen. Van het werken, aan relaties met anderen. Van het lezen, van de verzuchtingen van mensen om me heen. Even genieten en straks nog meer, als ik weer kan lezen.
Voorts omdat ik iemand ben die toch wat let op een zeker evenwicht in kosten en baten. Dat laatste komt bij een bezoek aan dergelijke massaspektakels volgens mij in gedrang.
Om te beginnen is het te druk op zulke evenementen om een goede keuze te maken. Op de Boekenbeurs bieden 114 standhouders over 12 dagen gespreid zo’n 60.000 boeken aan voor 170.000 bezoekers. Het Andere Boek is wat bescheidener en trekt 3.700 mensen aan. Een Boekenfestijn, een massaramsj georganiseerd in diverse steden, trekt zo’n 40.000 bezoekers per dag. Komt daarbij de muziek, al de ‘ambiance’ die blijkbaar nodig is, het geduw & getrek … dat stoot mij dus af.
Voorts is de kwaliteit van het aanbod er niet echt ideaal. Op de Boekenbeurs en zeker op het Andere Boek is er nog wel wat kwaliteit te vinden. Nog meer dan de Boekenbeurs heeft Het Andere Boek nog een meerwaarde als evenement. Je loopt er vrienden of kennissen tegen het lijf, kan er een praatje maken, soms met schrijvers of andere mensen, kan er radio – of televisie-uitzendingen live meemaken. Het gebeuren dat er rond georganiseerd wordt, kan ook positief zijn.
Dat kan zeker niet gezegd worden van een Boekenfestijn. Wie er al eens is geweest, vind vooral restvoorraden, verouderde en/of beschadigde boeken die eerder bedoeld zijn voor vlotte consumptie en/of het algemeen nut. In een gigantische hal liggen er op planken op schragen hopen afgeprijsde boeken ingedeeld volgens categorieën als ‘puzzel & humor’, ‘reizen en atlassen’, ‘medisch en new age’, ‘colour & activity’, ‘multimedia’, ‘computer’ en ‘culinair’.
Voor zulke boeken wil ik gewoon geen geld geven. Een korting van 60 tot 90% is wat mij betreft nog vrij beperkt. Bovendien kan wie zijn gading niet vind, zelfs een gratis boeken naar huis mee nemen. Dat doe je best niet, want wie ‘t later probeert te slijten bij De Slegte merkt dat het boek onverkoopbaar is.
Als ik een goedkoop boek wil kopen, hoef ik natuurlijk geen korting van 90% voor boeken waarvoor ik met 200% korting nog niet uit de kosten kom. Dan loop ik toch liever langs bij De Slegte, struin ik op boeken – en rommelmarkten, ga ik kijken in een paar kringloopcentra of snuister online op Kapaza … waar minstens nog wat kwaliteit te vinden is in een relatief rustige omgeving.
Meer dan op grote boekenmarkten, blijf ik als fervent lezer liever rondhangen in kleinere, knusse boekhandels. Het nadeel daar is natuurlijk dat ik me erg moet inhouden om niet boven mijn budget te gaan. In het bijzonder als het gaat om poëzie, literatuur en filosofie. Er zijn ook voldoende andere gelegenheden om tips te krijgen over boeken dan via de boekenbeurs. Op de radio zoals op Klara (bijvoorbeeld via Rondas) of Radio 1, op de televisie bij de VPRO of af en toe op Canvas, en via de kranten zoals in De Standaard of De Morgen.
Ook voor een bezoek aan de openbare bibliotheek ben ik best te vinden. Te meer omdat ik er zelf niet zo heel veel moet betalen. Enkel een bijdrage als belastingsbetaler, en in het slechtste geval een boete als ik een boek te lang houd. Bovendien is er in een bibliotheek ook nog de mogelijkheid om advies in te winnen en staat een catalogus ter beschikking. Er is ook niemand die boeken opdringt of wil verkopen.
Daarnaast is er ook nog het Internet waar het mogelijk is om boeken in te kijken, bijvoorbeeld op Google Books, of soms zelfs te downloaden als e-boek. Hoewel dat laatste voor een relatief conservatieve late dertiger als ik toch nog een stap te ver is.
Ten slotte lees ik ook al veel en heb ook wel al een paar mooie boekenkasten vol. Genoeg om me bezig te houden mocht ik gedurende langere tijd ingesneeuwd raken. Hoewel die kans klein is, gezien mijn woonst op in een flatgebouw in een sneeuwvrij klimaat.
Dat wil natuurlijk niet zeggen dat ik zelf nooit (meer) naar de Boekenbeurs of Het Andere Boek zou gaan. Wie weet geraak ik er nog wel eens. Wellicht wel eens naar een Boekenfestijn. Zonder iets te kopen uiteraard maar omdat mijn vriendin er wel haar gading vind. En voor de andere boekenmarkten mits de nodige tijd, het nodige geld, de gepaste motivatie en een dosis energie.