Niet klagen, dragen

Niet klagen, maar dragen. En bidden om kracht. Zolang het gaat.

Of zoals de Vlaamse boerin Andréa in Kukeluku het verwoordde : ni kloagen mor droagen. Zelden een herkenbaarder portret gezien van een gedachtengoed dat ook nu nog in tal van kleinere Vlaamse steden of dorpen bestaat.

Werken als de beesten. Niet klagen of ‘zich laten gaan’ maar afzien. Vracht laden en lossen. Stenen op elkaar zetten tot constructies naast elkaar. In tuinen bomen hakken en sleuren. In hoven grond omspitten. Werken met olie of zuur. Brood bakken. Met de blote handen. Met zo weinig mogelijk hulpmiddelen. Dat kunnen ze goed. Dat siert hen ook.

Echter … denken, omgaan met conflicten, poëzie, brieven of teksten schrijven, vreugde beleven aan intimiteit, ouderschap zonder gebruik van angst, relaties diepgaand laten bloeien, … daar zijn ze veel minder in. Ze hebben een wereld gebouwd, maar lang niet ‘de’ wereld. Een wereld zoals alle andere.

Nochtans vinden ze veelal dat aanpassen aan hun wereld ‘t enige middel is. Als je je niet aanpast, kan je nooit gelukkig zijn. Hoe rapper je je aanpast, hoe gemakkelijker het is in je leven. De invloeden van buitenuit komen er natuurlijk ook bij. Die zijn soms beangstigend voor hen. Zeker als die hun regels relativeren.

Nochtans is een bredere vorm van denken wat hen deugd zou doen. In een andere omgeving komen, dat is een verrijking. Niet klagen, maar dragen. En bidden om kracht. Zolang ‘t gaat.

Voorbij de Grens revisited

Ver gaan. Vergaan. De grens ligt in Voorbij de Grens soms erg dicht.

Zo begin ik een kijkverslag van het survivalprogramma van mensen met een zichtbare handicap die de VRT in september 2008 voor het eerst op het scherm brengt. Samen met mij zijn er nog een groep handiwatchers, allen met een ruime handicap-ervaring, die het programma met kritische blik volgt.

Vanuit hun blog groeit uiteindelijk, onder impuls van Grip vzw, een heuse website, Handiwatch. Als een van de vrijwilligers ben ik ‘t niet altijd eens met het beeld dat de media ophangen van mensen met een handicap. Het blijft teveel bij het zoveelste tragische verhaal in de krant over een ‘rolstoelpatiënt’. Weer zo’n superheld met een handicap. Of zo’n savant die van alles denkt te kunnen … het is toch ook niet alles.

Vanzelfsprekend blijft ‘t niet bij kritiek en klagen. Het is de bedoeling vanuit voeling met de dagelijkse realiteit voorbeelden in de media te zoeken die wel respectvol een evenwicht vinden tussen beperking en talent. Daarnaast komt er op Handiwatch uiteraard ook achtergrondinformatie en allerhande tips om te reageren in de media zelf. De website maakt daarnaast deel uit van een bredere sensibilisatie en bewustmaking.

Zoals velen ben ik er van overtuigd dat een goed programma en een positief beeld van mensen met een handicap in de media samen gaat. ‘Positief’ betekent uiteraard niet ‘verering’ of een ‘heldenstatus’. Liefst dus geen morele visie op handicap in de media maar een kijk op de werkelijke situatie in het dagelijks leven.

Misschien kan Lieve Blancquaert, wiens werk mij overigens sterk aanspreekt, een reportage maken rond de creativiteit in het leven van alledag van een liefst zo divers mogelijke mensen met een handicap ? Want mensen met een handicap hebben meer dan hun heroïek een interessant bijkomend verhaal dat een reportage alleen maar sterker maakt.

Dat was anderhalf jaar geleden zowat mijn belangrijkste kritiek op Voorbij de grens. Intussen heb ik de indruk dat er door programmamakers in andere programma’s hard gewerkt is om af en toe toch een positief aspect van handicap in het licht te brengen. Ook als journalist of mediamaker kan u daar overigens terecht. Of u kan er zelf aan meewerken. Altijd welkom.

Adagio

Van ‘s ochtends tot ‘s avonds stroomt buiten het licht zonder het besef dat het licht is. Hoge bomen ademen stilte en hoeven niets te ontdekken over de aard van hun boom zijn. Lege vlakten liggen eeuwig languit op hun rug en peinzen nooit over het verdriet van hun leegte. Zwerfduinen zwerven en vragen niet tot wanneer en waarom en waarheen. Al dit wonderlijke zijnde is wonderlijk en verwondert zich niet. Rood komt de maan op, als een behuild oog, schroeit de duistere hemel, verstild maar niet versteld. Een kat dommelt op het hek. Dommelt en ademt. Dat is dat. Nacht aan nacht draait de wind blaas over bossen en heuvels. Draait en gaat zijn weg. Blaast. Denkt niet na en spreekt niet tegen. Alleen jij, stof en sappen, schrijft, schrapt tot de ochtend, zoekt een reden wil verbeteren.

Uit : Amos Oz – Dezelfde Zee (Meulenhoff, 1999)

Bijna een wonder

“Het is bijna een wonder dat we ons ook maar iets herinneren zoals het werkelijk gebeurde. Onze herinneringen worden voortdurend vervalst, ze verouderen of ze worden eenvoudig vernietigd. Herinneringen zijn belangrijk, zonder twijfel, maar gegeven het feit dat ze voortdurend in beweging zijn en transformeren, dringt zich de vraag op hoe we in godsnaam aan zoiets als ‘de waarheid’ kunnen vasthouden.”

Elizabeth Loftus (Psychologe) in : Theo Mulder – De Geboren Aanpasser: over hersenen, beweging en verandering (Uitgeverij Contact, 2009)