Als een schande

Er zijn dagen, met de jaren worden ze er niet zeldzamer op, dat de mens me doet denken aan een donker hoofdstuk in het boek van het universum. Alles om ons heen, van de miljarden sterrenstelsels in het heelal, de levende organismen rondom ons, tot de titanische krachten die de aardkorst boetseren, schijnt te gebeuren zonder nood aan een weten dat het gebeurt. We pogen onze geest te vatten in metaforen, als een vernuftig raderwerk, een complexe computer of een cerebrale symfonie, om voor onszelf te verbeelden ‘hoe we werken’. We willen het materiële substraat van het bewustzijn ontrafelen, de elektrochemie, de bedrading en haar organisatie, om ‘de geest in de machine’ te verankeren, maar telkens weer draagt zich de vraag op waarom wij niet even doof en blind voor onszelf functioneren als vrijwel alle leven dat ons omringt. Alles om ons heen hult zich in een stilte die me het gevoel geeft dat dit stomme universum onze soort verzwijgt als een schande. – Erwin Mortier in ‘Wat voorbij is begint pas : lichtzinnige meditaties over het schrijven‘ (De Bezige Bij, 2010)

Witte korsten

Overdag schrijf en snuffel ik, ik herschik mijn boeken, berg mijn nieuwe aanwinsten op, richt afdelingen opnieuw in om ruimte te winnen.

Nieuwkomers worden na een grondige inspectie welkom geheten. Als het boek tweedehands is, laat ik alle spionnen intact van voorgaande lezers, medereizigers die hun tocht gemerkt hebben door middel van gekrabbelde commentaren, een naam op een schutblad, een buskaartje als bladwijzer.

Oud of nieuw, het enige merkteken dat ik altijd van mijn boeken probeer te verwijderen (doorgaans zonder succes) is de prijssticker die kwaadwillige boekverkopers op de achterkant plakken.

Die afschuwelijke witte korsten laten zich met de grootste moeite verwijderen en laten lepreuze wonden en resten slijm achter waaraan zich het stof en vuil der eeuwen hechten, zodat ik verlang naar een uitzonderlijke kleverige hel waarheen ik de uitvinder van die stickers vurig verwens. – Alberto Manguel in De bibliotheek bij nacht (Ambo, 2007)