Romantische mensen denken dat altijd het leven doorspekt is met groot verdriet en opschudding, met Sturm und Drang. Iedereen is wel eens bedroefd. Maar ik ben nooit wanhopig geweest.
Ik heb betere en meer volledige herinneringen aan mijn jeugd dan de meeste mensen, waarschijnlijk omdat het een gelukkig en ongecompliceerde jeugd was. Ik herinner me dat ik ‘s avonds in bed wakker lag en nadacht over eeuwigheid en oneindigheid. De grote vragen waarvan je niet goed weet hoe je ze moet benaderen.
Misschien ligt de reden dat we geen antwoorden vinden in het feit dat de menselijke geest eenvoudig niet in staat is om er op een vruchtbare manier over na te denken.
Ik dacht erover op de manier waarop een negenjarige dat doet. ‘Als het heelal oneindig is, moet het toch ergens eindigen, want alles heeft een einde. Als je in een raket de ruimte in vloog, zou je uiteindelijk tegen een stenen muur botsen. Maar wat zit er aan de andere kant van die stenen muur ?’
Vervolgens dacht ik na over de eeuwigheid : ‘Er moet een begin zijn geweest. De aarde heeft een begin gehad. Sommige mensen zeggen dat God het begin was, maar dat is geen antwoord, want wat was dan het begin van God ? Of leeft God eeuwig. Wie is God eigenlijk ?’
Ik besefte dat de concepten ‘eeuwigheid’ en ‘oneindigheid’ me zouden blijven achtervolgen, maar tegelijk besefte ik dat ik ze nooit zou begrijpen. Misschien is het een beperking van de menselijke geest. Misschien zijn er zinvolle manieren om deze dingen te overdenken waar we geen toegang toe hebben. – Stephen Jay Gould in Van de schoonheid en de troost van Wim Kayzer (VPRO, 2000)
